SKRri elkarrizketa, páramoari buruz

Mundua amaitzen ari da, gizateria desagertzear dago. Munduaren amaiera ikusi nahi baduzu, pixka bat gehiago iraun beharko duzu bizirik.

Zer irudi edo sentsaziok laburbiltzen du ondoen jolasteko esperientzia?

Gizartearen ikuspegi humanista bat ekartzen saiatzen naiz. Azkenean, denaren amaiera bizitzea egokitu zaion jende-talde bat da, ez dakiena zergatik, ezta dena amaitzeko zer gertatu zen ere; ezin du imajinatu nolakoa zen gizartea edo nolakoa zen aurrerapen teknologikoa mundua páramo gaindiezin bihurtu aurretik.

Historia-zama horrekin, zapuztutako erantzukizun horrekin eta tonu horrekin, jokalaria iritsi eta Lurreko gizateriaren azken bizilekua eraikitzen hasten da. Erabaki zailak hartu, estrategiak bilatu eta indarrez ikasi beharko ditu; jokalari gisa esperientzia irabazi, mundua ezagutu, hari nola aurre egin jakiteko. Horixe da jokoa: biziraupena eta estrategia, muturreraino.

Zer agintzen dio jokoak jokalariari lehen minutuetatik?

Aurkikuntza. Ikasi beharreko joko bat da, ez tutorial luze baten bidez, baizik eta gero eta urrunago iristeko, hornitzeko eta partidak bideratzeko esperientziaren bidez. Baina beti agertuko da zerbait berria, gainditu beharreko erronka bat, pixka bat gehiago iraun nahi baduzu.

Zer du Yo soy Páramok beste biziraupen-joko batean berdin aurkituko ez zenukeena?

Mundua amaitzen ari da, gero eta okerrago doa, guztiaren amaiera da. Ideia hori irudikatzen saiatzen naiz: jendearen filosofietan dago, une oro dago presente. Dagoeneko tenperatura handiko mundu etsai batean hasten zara, baina okerrera egingo du, eta azkenean hil egingo zara, bai ala bai. Zenbat denboraz iraun ahal izango duzu bizirik?

Zer esatea nahiko zenuke norbaitek lehen partida amaitzean?

Esperientzia berria izan dela. «Ondo pasatu dut» edo «harritu nau» baino gehiago, hori litzateke niretzat erantzunik pozgarriena.

Zein izan zen lehen ideia, egungo sistemak existitu aurretik?

Abesti batetik sortu zen, nik sortutako letra batetik; halako mundu bat irudikatzen zuen, guztiaren amaierako basamortu amaigabe bat. Urte askoan eraman dut aldean, xehetasunak buruan irudikatzen. Lehenago joko gisa gauzatzen ere saiatu nintzen, baina ez zen inoiz nire bizitzako bigarren mailako proiektu bat baino izan, bideojoko bat garatzeari buru-belarri ekiteko behar den denborarik gabe.

Baina lortu nuen. Denbora ateratzea lortu nuen, honi erabat ematea, eta horregatik ikusi du argia. Lehen abesti hartatik euri asko egin du.

Iritsi al zen «hau da egin nahi dudan jokoa» pentsatu zenuen unerik?

Beti ari naiz joko batean edo bestean, proiektu txikiren batean, gauzak probatzen eta ideiak garatzen. Denak ditut nire biltegi digitalean, erdi amaituta; gaixoek aisialdiko orduen dosi txikiak baino ez dituzte jasotzen, aireratzeko nahikorik ez, baina teknologia eta garapen-modu berrietan eguneratuta egoteko balio didate.

Adimen artifizialaren azken aurrerapenek ideiak eraikitzeko bultzada itzela ekarri zuten, eta, beraz, unea iritsi zen. Gauden egoera kontuan hartuta, garapen-denborari zegokionez zekarren lana eta bat-batean estudioari benetan ekiteko mahukatik ateratako ordu haiek aintzat hartuta, nire sortatik bat aukeratzeko unea iritsi zen —aintzatsua, bidenabar—. Eta basamortua aukeratu nuen. Harrezkero leial izan natzaio.

Zure zer alderdi dago jokoan agerikoen?

Jokoa nire isla da: dena obsesiboki sortu dut nik, xehetasun bakoitza, filosofia bakoitza. Kanpamentu galdu bateko binilo zaharretan aurki ditzakezun abestien letrek batzuetan basamortuari eta haren loreari buruzko istorioak kontatzen dituzte erabat, baina istorio honetan bat datozen letra pertsonalak ere badaude.

Jokalari naizenetik daramadan obsesioa da: jokatu eta pertsonaia bakoitza bere generoan bakarra dela ikustea, aurkitzeko objektu amaigabeak egotea, jokoak erronka berriekin beti harritzea eta indarkeria oinarrizko mekanika ez izatea beti. Hemen ingurunea bizirik dago. Ez zara munduko protagonista: munduak aurrera jarraitzen du, eta zu zara haren atzetik joan behar duzuna.

Hemen dago guztiaren amaiera, gizateria neurrigabearen ondorioak. Hain da liluragarria, eta, aldi berean, hain suntsitzailea. Jokoa obra pertsonal oso bat da.

Zer erabaki defendatu duzu, nahiz eta garatzea edo azaltzea zailagoa izan?

Agente bidezko garapena. Hori benetako erronka izan zen, baina dena horren alde jokatu nuen. Asko ikasi dut eta dinamika egokia aurkitu dut; sormen-garapenean parte ez hartzeko jarraibide oso argiak gehitu behar izan nituen.

Programazioa goitik behera aldatu da: orain giza hizkuntzan idazten da. Xehetasunak sormen-ikuspegitik zehaztu ditzakezu, hitz ulergarriekin, kodearekin egin beharrean; horri esker, beti denbora preziatua kendu didan lana eskuordetu eta egile-ikuspegian zentratu ahal izan naiz. Baina, jakina, adimen agentialak bete-betean garatzen ari dira, eta haiekin batera eboluzionatu behar izan dut.